Sunday, April 06, 2008

Δεν είναι οι καρδιές όλες το ίδιο καμωμένες

Ήταν λοιπόν ένα βράδυ του 1930.
Ο Αττίκ, κατά κόσμον Κλέων Τριανταφύλλου, τραγουδούσε στην περίφημη “Μάντρα” του κάποια από τα καταπληκτικά τραγούδια του, όταν κάποια στιγμή κατέφθασε η δεύτερη γυναίκα του, με την οποία ήταν πλέον χωρισμένος, η Μαρίκα Φιλιππίδου, συνοδευόμενη από το δεύτερο άντρα της, το Σταμάτη Μερκούρη.
Ο Μερκούρης, μετέπειτα υπουργός, ήταν βέβαια ήδη ένας από τους μεγαλύτερους ζεν πρεμιέ της εποχής, ως ένας νέος πολιτικός από αριστοκρατική οικογένεια, γιος άλλωστε του περίφημου εν ενεργεία τότε δημάρχου της Αθήνας, Σπυρίδωνα Μερκούρη.
Την ίδια ώρα, μπορεί να φανταστεί κανείς, κάπου στο σπίτι του ζεύγους, να κοιμάται γλυκά ένα χαριτωμένο 10χρονο κοριτσάκι· η Μελίνα Μερκούρη…
Στη “Μάντρα” όμως, αντιλαμβανόμενο το κοινό του Αττίκ την είσοδο της πρώην γυναίκας του, άρχισε να τον πειράζει και πολλοί του ζητούσαν να τραγουδήσει το “Είδα μάτια”, ένα από το πιο όμορφα τραγούδια του, που το είχε γράψει για κείνη.
Ο Αττίκ σηκώθηκε πικραμένος και έφυγε για τα καμαρίνια, αλλά δεν άργησε να γυρίσει, αφού μέσα στα επόμενα 10 λεπτά είχε συνθέσει ένα από τα αριστουργήματά του:

Ζητάτε να σας πω
τον πρώτο μου σκοπό,
τα περασμένα μου γινάτια,
ζητάτε “Είδα μάτια”,
με σκίζετε κομμάτια…

Σε μια παλιά πληγή
που ακόμα αιμορραγεί
μη μου γυρνάτε το μαχαίρι,
αφού ο καθένας ξέρει
τι πόνο θα μου φέρει…

Είναι πολύ σκληρό
να σου ζητούν να τραγουδήσεις
έναν παλιό σκοπό
που προσπαθείς να λησμονήσεις…

Στο γλέντι σας αυτό,
δε θα' τανε σωστό,
αντί για άλλο πιοτό,
να πιω εγώ φαρμάκι,
μ' ένα τέτοιο τραγουδάκι…

Γελάτε ειρωνικά
και λέτε μυστικά,
ίσως με κάποια καταφρόνια…
Μια και περάσαν χρόνια,
εσύ τι κλαις αιώνια…;

Γιατί βαρυγκωμείς,
δεν είδαμε και μεις
μιαν ομορφιά μέσα στη ζήση,
δεν πήραμε απ' τη φύση
καρδιά για ν' αγαπήσει…;

Αχ, δεν ειν' οι καρδιές
όλες το ίδιο καμωμένες,
ούτε κι οι ομορφιές
στον κόσμο δίκαια μοιρασμένες…

Και μες στη συντροφιά,
σε κάθε ρουφηξιά,
ξεχνώ μιαν ομορφιά
που γέμιζε μεράκι
το παλιό μου τραγουδάκι…

Αρκετά χρόνια μετά, όταν η τρίτη του γυναίκα, μια Ρωσίδα χορεύτρια, αρρώστησε από τύφο, της έγραψε το πασίγνωστο πλέον “Μαραμένα τα γιούλια κι οι βιόλες”, μόνο που αρχικά δεν κατάφερνε να το ολοκληρώσει. Δεν κατάφερνε να βρει στο ρεφρέν ένα δισύλλαβο παροξύτονο λουλούδι, να δέσει με τα γιούλια και να συμπληρωθεί ο στίχος. Έτσι, το τραγουδούσε και το ξανατραγουδούσε για καιρό μόνος του, ψάχνοντας τη μικρή λεξούλα.
Το καλοκαίρι εκείνο, σε μια περιοδεία του στη Μυτιλήνη, εκμυστηρεύτηκε στο κοινό του το πρόβλημα που τον παίδευε, και κάποιος από μηχανής θεός πετάχτηκε και φώναξε τις βιόλες, οι οποίες τελικά έκαναν μια γλυκειά ομοιοκαταληξία με τις “ελπίδες μου όλες”…

Η Σούρα, η Ρωσίδα γυναίκα του, ήταν η αφορμή και για “Της μιας δραχμής τα γιασεμιά”, άλλο ένα τραγούδι του Αττίκ, όταν εκείνος έμαθε για την απιστία της με κάποιον ονόματι Θόδωρο Άγγλο.

Ένα καλοκαιριάτικο μεσημέρι του 1944, καθώς χάζευε σε κάποιο πεζοδρόμιο της Αθήνας, ο Αττίκ σκόνταψε και έπεσε πάνω σε ένα Γερμανό στρατιώτη. Εκείνος, άρχισε να χτυπάει αλύπητα το μικρό και ταλαιπωρημένο σώμα του καλλιτέχνη.
Και αν το σώμα του άντεξε τα χτυπήματα, η ευαίσθητη ψυχή του δεν τα κατάφερε. Ο Αττίκ έπαιρνε κάθε βράδυ μια μικρή δόση ενός ηρεμιστικού. Εκείνο το βράδυ, της 29ης Αυγούστου του 1944, πήρε μια δόση μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα να μην ξυπνήσει ποτέ…

* Ακούστε το “Ζητάτε να σας πω”, ηχογραφημένο αρκετά αργότερα από την καλύτερη ερμηνεύτρια του Αττίκ, τη Δανάη Στρατηγοπούλου, και τα “Είδα μάτια”, "Μαραμένα τα γιούλια κι οι βιόλες", "Της μιας δραχμής τα γιασεμιά" τραγουδισμένα το 1966 από την ίδια, με το Μίμη Πλέσσα στο πιάνο.


(Την ιδέα για το post αυτό μου την έδωσε η allitnil, πριν πολύ πολύ καιρό, μετά από ένα post μου για την προέλευση ενός άλλου όμορφου τραγουδιού...)

13 Comments:

Blogger 3 parties a day said...

Τρυφερά γραμμένο το κείμενό σου.
Άσχημο τέλος, αλλά προφανώς πλούσια ζωή είχε ο Αττίκ. Μου αρέσει να διαβάζω πού και πού γι αυτούς τους παλιούς...

Monday, April 07, 2008 12:12:00 pm  
Blogger cobden said...

Γεια!Μπράβο που θυμήθηκες αυτόν τον τόσο σπουδαίο συνθέτη!Δυστυχως, αν και τα πράγματα έχουν βελτιωθεί κάπως τα τελευταία χρόνια, δεν έχει ακόμη την αναγνώριση που του αξίζει.Σκέψου τί τιμές έχουν δεχτεί οι μεγάλοι συνθέτες του ρεμπέτικου...
Το "Ζητάτε Να Σας Πω" είναι από τα πολύ αγαπημένα μου τραγούδια!(Να και μια ιστορία μου από τον Ελληνικό Στρατό, που συνδέεται με το συγκεκριμένο κομμάτι :http://folkefiende.blogspot.com/2006/08/blog-post_31.html)!Και να φανταστείς πως αυτό το τόσο φρέσκο κομμάτι, γράφτηκε το 1930!

Monday, April 07, 2008 3:46:00 pm  
Anonymous ΤΟΥΤ said...

Η Προγιαγιά σου η Βιολέττα θυμόταν που πήγαινε στη Μάντρα και άκουγε τον Αττικ. Απ' αυτήν έχω μάθει όλα τα τραγούδια που λές. Αλήθεια εσύ τα ξέρεις;

Monday, April 07, 2008 3:49:00 pm  
Blogger Jason said...

Cobden, όμορφη ιστορία. Είχα διαβάσει και ένα άλλο post σου για τα αγαπημένα σου τραγούδια και θυμάμαι ότι είχε μέσα το "Ζητάτε να σας πω" στην εκδοχή της Χαρούλας.

Τι θα πει ρε Τουτ αν τα ξέρω; Εγώ δεν έγραψα το post; Πολλά τα έχω κιόλας, εξ ου και τα links για τα δύο τραγούδια.

Monday, April 07, 2008 3:56:00 pm  
Blogger RedHat said...

Το τραγούδι ...της μιας δραχμής τα γιασεμιά... ειναι αγαπημένο.
Ωστόσο πρώτη φορά διάβασα τοσες λεπτομέρειες για τις αφορμές που σταθηκαν αιτία να δημιουργηθούν αυτά τα τραγούδια και ομολογώ το χάρηκα πολύ.
Πολυ ωραίο post μπράβο σου.

Καλό βράδυ.

Monday, April 07, 2008 6:58:00 pm  
Blogger Marina said...

Τελικά είναι στον ανθρωπο Ιασωνα, να μαθαίνει για τον κόσμο, να μη στέκεται στη ξερή, πλαστική γνώση που προσφέρουν τα βιβλία του Σχολείου.
Είσαι στα 20 σου χρόνια, που τον θυμήθηκες τον Αττικ!!! Η γιαγιά μου (γεννηθείσα το 1899) τον τραγουδούσε, άντε και λίγο η μάνα μου (1929).
Οσο για την Ελλάδα, ποτέ δεν είναι σε θέση να αναγνωρίζει όσους άξιους έζησαν και προσέφεραν σε εκείνη, μερικές φορές στη ψάθα πεθαίνουν αξιόλογοι άνθρωποι-ευεργέτες.
Ειδικά για σένα σου αφιερώνω τη "παπαρούνα" του Αττίκ που είναι νέο ανθάκι προμήνυμα της άνοιξης.

Tuesday, April 08, 2008 1:39:00 pm  
Blogger Marina said...

Θέλω να πώ πως είναι πρός τιμήν σου που γνωρίζεις αυτόν τον τόσο αξιόλογο στιχοπλόκο και τραγουδοποιό, ενώ άλλοι..άστα.
Ειχα ακούσει σε μία παρέα κάποια να λέει για τον Αττικ, "πώς δεν τη ξέρω, έχουμε πολλές φορές απο εκεί για να πάμε στο αεροδρόμιο", τον πέρασε για την Αττική Οδό!.

Tuesday, April 08, 2008 1:42:00 pm  
Blogger Jason said...

Μαρίνα, δεν είμαι 20. Είμαι 21 στα 22. :)

Απλώς τυχαίνει να έχω κι εγώ γιαγιά (γεννηθείσα το 1929 επίσης) και να έχω προλάβει και την προγιαγιά μου που αναφέρεται και σε παραπάνω σχόλιο (γεννηθείσα το 1903) αλλά και εκτός οικογενείας έχει τύχει να συναναστραφώ και με ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, με αποτέλεσμα, όχι να μάθω τον Αττίκ, αλλά γενικότερα να βρίσκω ίσως ενδιαφέρον σε πράγματα που δε βρίσκουν άλλοι της ηλικίας μου.

Αυτές τις ιστορίες τύχαινε να τις ξέρω, και τότε που το είχε αναφέρει η allitnil, σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να το γράψω κάποια στιγμή αν δεν το έγραφε η ίδια. Και προχτές άκουγα ένα-δυο τέτοια τραγουδάκια και το θυμήθηκα.

Όσο για τον Αττίκ... Εγώ θυμάμαι τη σύγχυση που είχε δημιουργηθεί όταν είχαν πάει στη Eurovision οι... Antique. :)

Tuesday, April 08, 2008 2:02:00 pm  
Blogger Ασκαρδαμυκτί said...

Μου φαίνεται πως ο Αττίκ ήταν κάτι σαν τον Πάριο της εποχής μας...

Tuesday, April 08, 2008 8:50:00 pm  
Blogger Jason said...

Θα μπορούσε... Αν και ο Αττίκ φαίνεται πως ήταν πολύ σοβαρότερος. Και άλλωστε ήταν τραγουδοποιός, όχι μόνο τραγουδιστής.

Wednesday, April 09, 2008 12:18:00 am  
Blogger dyosmaraki said...

Πολύ όμορφο το αφιέρωμά σου και μπράβο σου που ασχολείσαι με έναν τόσο σημαντικό καλλιτέχνη που άφησε εποχή. Ομολογώ πως δεν γνώριζα αυτές τις λεπτομέρειες.

Θα περνώ συχνά από εδώ, μου άρεσε...

Καλημέρα

ΥΓ. Πολύ καλή εκτέλεση του τραγουδιού "Της μιας δραχμής τα γιασεμιά" θεωρώ και εκείνην με την φωνή της Μαρίας Φαραντούρη, με συγκλονίζει

Wednesday, April 09, 2008 7:27:00 am  
Blogger Ιάκωβος said...

Πολύ ωραίο πόστ, αναρωτιέμαι που τα βρήκες όλα αυτά. Φοβερό χρώμα του έδωσες! Καλό βράδυ,
Ιάκωβος

Wednesday, April 09, 2008 11:25:00 pm  
Blogger Jason said...

Κάποια είχε τύχει να τα ακούσω, άλλα τα διάβασα τώρα στο Ίντερνετ. Δε γράφω πηγές συνήθως και αυτό είναι μαλακία μου, το ξέρω, απλώς συνήθως δε γράφω και κανα μεγάλο μυστικό!

Thursday, April 10, 2008 1:56:00 am  

Post a Comment

Subscribe to Post Comments [Atom]

Links to this post:

Create a Link

<< Home